Het idee dat onderzoekers die aan wetenschapscommunicatie eigenlijk niet zo goed zijn in 'het echte werk' is hardnekkig. De kern van het idee is de veronderstelling dat wetenschappers die zich te veel met ‘andere zaken’ bezighouden simpelweg minder aan ‘wetenschap’ (lees: onderzoek) toekomen. Er is zelfs een effect naar vernoemd: het Carl Sagan effect.
Het effect is vernoemd naar de natuurkundige en astronoom Carl Sagan die vooral in de jaren ’80 erg bekend werd met zowel zijn in populair wetenschappelijke uitingen, waaronder meer dan twintig boeken en de beroemde serie ‘Cosmos’. Ook zette Sagan zijn bekendheid in om het publieke debat over de gevolgen van het gebruik van kernwapens (nuclear winter) aan te zwengelen.
De vraag of het Carl Sagan effect bestaat kunnen we op zijn minst op twee manieren beantwoorden. Enerzijds zijn er ongetwijfeld onderzoekers die de ervaring delen minder serieus genomen te worden door collega's omdát ze aan wetenschapscommunicatie doen. Uit een interviews die de Royal Academy in 2006 hield met wetenschappers kwam naar voren dat de gedachte dat public engagement iets is voor collega's die 'not good enough' waren voor een academische carrière nog altijd aanwezig was.
Toch lijkt dit vermoeden eigenlijk nergens op gebaseerd te zijn. Sterker nog, uit later onderzoek dat keek naar de relatie tussen de academische carriere en inzet voor wetenschapscommunicatie bleek het tegenovergestelde: onderzoekers met een actief publiek profiel lijken ook meer te publiceren. Van negatieve (of positieve) effecten op de academische kwaliteit lijkt geen sprake te zijn. Van een hardnekkige misverstand wel.
Heb jij een leuke casus uit de praktijk, een opiniestuk, of wil je een vraag over wetenschapscommunicatie beantwoorden? Stuur het in voor de NEWS Kennisbank!
Het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS) verbindt wetenschap en samenleving door een nieuwe, open en betrokken wetenschap. We adviseren, delen kennis, en bouwen duurzame verbindingen tussen onderzoekers, communicatiemedewerkers, beleidsmakers en journalisten binnen de wetenschapscommunicatie.
"*" geeft vereiste velden aan
