Impactcheck

Tool

Helpt je om jouw impact te evalueren

Wil je begrijpen wat jouw wetenschapscommunicatie echt teweegbrengt? Met de ImpactCheck ontdek je wie je hebt bereikt en welke verandering je hebt gerealiseerd in kennis, houding of gedrag. De tool neemt je stap voor stap mee van missie tot meten en verbeteren, zodat je op een praktische manier inzicht krijgt in jouw impact. Die inzichten kun je direct gebruiken om je communicatie sterker en effectiever te maken. 

De Impactcheck is er voor iedereen die wetenschapscommunicatie doet. Faciliteer jij een dialoogsessie, beheer je een website, begeleid je een citizen science-project, ontwikkel je een lesmodule, schrijf je een boek, of organiseer je een evenement? De ImpactCheck helpt om jouw impact in kaart te brengen! 
Gebaseerd op het IMPACTLAB

Evalueer je impact in 6 stappen

Dit stappenplan helpt je bij het meten van impact. Je impactmeting hoeft niet meteen perfect te zijn. Sommige lessen leer je alleen in de praktijk. Zie je eerste meting als een pilot: test wat werkt en wat niet. Met elke evaluatie leer je beter in hoeverre je je doelen behaalt en wat je eventueel anders kan doen. Gebruik de evaluatie om jezelf te verbeteren, dan bereik jij je doelen en doelgroepen steeds beter. En dat betekent meer impact!
Stap 1

Bepaal je doel & doelgroep

Stap 1: Bepaal je doel & doelgroep

Waarom is deze stap belangrijk? Zonder helder doel en doelgroep weet je niet wat je moet meten. Je doel vormt het fundament van je hele impactmeting. 

Type doelen

Je kan verschillende doelen hebben. Vaak kan je de volgende drie type doelen onderscheiden:
  • Kennis & begrip: de doelgroep doet nieuwe kennis op.
    • Bijbehorende werkwoorden: informeren, onderwijzen, opleiden, trainen, coachen
  • Gedrag & vaardigheden: de doelgroep heeft nieuwe vaardigheden of verandert haar gedrag.
    • Bijbehorende werkwoorden: inspireren, motiveren, creativiteit opwekken, vaardigheden aanleren
  • Bewustzijn & houding: de doelgroep ontwikkelt haar houding of mening. 
    • Bijbehorende werkwoorden: ervaring geven, kritisch nadenken, bewustwording creëren, attitude veranderen

Per activiteit heb je vaak meerdere doelen. Voor je impactmeting is het belangrijk dat je slechts één doel kiest om te evalueren. Elk komt komt namelijk met een eigen evaluatiemethode. Dus zorg ervoor dat je één doel kiest!

Doel formuleren

  1. Kies één van de drie communicatiedoelen zoals hierboven beschreven. 
  2. Kies een bijbehorend werkwoord uit het overzicht hierboven.
  3. Bedenk wie de doelgroep van jouw activiteit is. 
  4. Formuleer met het werkwoord uit stap 2 en de doelgroep uit stap 3 een doel van je activiteit. Oftewel: wat wil je bereiken of teweegbrengen bij jouw doelgroep. 

Voorbeeld: je wil basisschoolkinderen in groep 7 en 8 (doelgroep) iets bijbrengen over duurzaamheid (doel) met behulp van een interactieve lesmodule. Als je daarin slaagt, is er dus iets veranderd in de kennis van je doelgroep over duurzaamheid.

Stap 2

Denk na over indicatoren

Stap 2: Denk na over indicatoren 

Om het doel dat je in het vorige deel hebt geformuleerd te kunnen evalueren, is het belangrijk om na te denken over passende indicatoren. Indicatoren helpen je inschatten of je doel behaald is. 

Indicatoren kiezen

Je kan indicatoren kiezen op basis van modellen en concepten uit de literatuur. Zit je niet in de literatuur en heb je daar ook geen tijd voor? Geen probleem, je kan het ook intuïtiever aanpakken.
Stel jezelf daarbij de volgende vraag: Hoe ziet het eruit bij mijn doelgroep als het doel is behaald?

Voorbeeld: Mijn doel is om kinderen van 8-10 jaar enthousiast te maken over wetenschap. 

Als een kind van 8-10 jaar enthousiast is over wetenschap, dan:

  • wil het kind in de toekomst vaker iets met wetenschap doen. 
  • wil het kind meer leren over wetenschap. 
  • praat het kind met blije emoties over wetenschap. 
  • is/was het kind erg betrokken (e.g. vragen stellen, mengen in discussies, gefocust) tijdens een wetenschappelijke activiteit. 

Hulp bij indicatoren kiezen

Als je het lastig vindt om indicatoren te bedenken, gebruik dan de tabel hieronder als hulpmiddel. 

  • Kies 2 of 3 categorieën die het beste passen bij jouw doel.
  • Werk per gekozen categorie één of meerdere concrete indicatoren uit.

Categorie

Wat verandert er?

Emoties & affect

Wat voelen deelnemers?

Gedrag & participatie

Wat doen deelnemers?

Cognitie & denken

Hoe denken of redeneren deelnemers?

Reflectie & bewustwording

Denken deelnemers na over hun eigen aannames?

Taalgebruik & framing

Hoe praten deelnemers over het onderwerp?

Motivatie & intentie

Wat willen deelnemers (gaan) doen?

Identiteit & zelfbeeld

Hoe zien deelnemers zichzelf t.o.v. het onderwerp?

Relaties & interactie

Wat gebeurt er tussen deelnemers?

Kennis & begrip

Wat weten of begrijpen deelnemers (beter)?

 

Stap 3

Kies een meetinstrument

Stap 3: Kies een meetinstrument

Nu je een duidelijk doel hebt geformuleerd en weet welke indicatoren je wilt meten, is het tijd om een meetinstrument te kiezen die past bij jouw doel, doelgroep en setting. De verkeerde evaluatiemethode kan leiden tot weinig data, of de verkeerde data. 

Kies een meetinstrument dat past bij je doel, doelgroep en setting. We hebben 32 verschillende instrumenten klaargezet. Onderstaande meetinstrumentkiezer helpt je om de juiste te kiezen. Heb je nog geen idee wat je wil meten en wil je een algemene indruk krijgen van jouw impact? Gebruik dan de ImpactVragenlijst – een gevalideerd instrument dat je direct kunt inzetten.

Verwerk jouw indicatoren in je meetinstrument

Heb je een instrument gekozen? Bedenk dan hoe je het instrument kan vormgeven om jouw indicatoren in kaart te brengen. 

Voorbeeld: mijn indicatoren zijn dat een kind na afloop meer wil leren over wetenschap en met blije emoties praat over wetenschap. 

Als mijn meetinstrument een stippelstemming is, kan ik statements opstellen zoals 'ik ga vaker iets met wetenschap doen' of 'wetenschap is leuk'. Is mijn meetinstrument interviews, dan kan ik vragen stellen zoals 'Hoe vond je het om mee te doen aan een proefje'? Is mijn meetinstrument op gedrag te observeren, dan kan ik een observatieformulier maken waarin ik verschillende emoties turf. 

Stap 4

Maak het leuk

Stap 4: Vergeet het niet leuk te maken!

Als het je is gelukt om je indicatoren te verwerken in je meetinstrument, ben je bijna zover om je data te verzamelen. Maar voordat je dat doet, denk na over hoe de datacollectie precies gaat. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat mensen ook daadwerkelijk mee willen doen aan jouw datacollectie, anders krijg je geen data. Wil jij een vragenlijst gebruiken? Hoe ga je ervoor zorgen dat mensen die willen invullen? Zet je een post-it muur op? Hoe zorg je ervoor dat mensen de muur niet zomaar voorbij lopen? 

Voorbeeld: heb je een vragenlijst voor kinderen? Maak er dan een leuke quiz van. Bijvoorbeeld een quiz als 'wat voor wetenschapper ben jij?'. Verwerk een aantal extra vragen in je vragenlijst die je gebruikt om kinderen een 'type wetenschapper' toe te wijzen. 

Stap 5

Analyseer je resultaten

Stap 5: Analyseer je resultaten

Na het plannen en uitvoeren van je impactmeting is het tijd om de verzamelde data te analyseren.

Misschien heb je een vragenlijst gebruikt en wil je weten of er iets is veranderd bij je doelgroep. Of je hebt kinderen geïnterviewd om te zien of ze enthousiast zijn geworden, en je wilt nu uit de interviews kunnen afleiden hoe zij zich voelen.

Handleiding

In onze handleiding over het analyseren en rapporteren van een impactmeting leggen we stap voor stap uit hoe je zowel kwalitatieve als kwantitatieve data kunt analyseren. Ook laten we zien welke conclusies je uit de resultaten kunt trekken en hoe je deze duidelijk kunt rapporteren.

Stap 6

Verbeter je volgende activiteit

Stap 6: Verbeter je volgende activiteit

Waarom is deze stap belangrijk? Impact meten is geen eenmalige exercitie. Door je resultaten te gebruiken voor verbetering, creëer je een cyclus waarin elke activiteit beter wordt dan de vorige.

Wat je doet

Het meten van impact is geen lineair proces, maar iets dat je doorlopend kunt blijven doen. De resultaten uit een impactmeting kun je namelijk gebruiken om verbeterdoelen op te stellen voor je volgende publieksactiviteit. Raadpleeg het laatste hoofdstuk van onze handleiding om te weten te komen hoe je op systematische wijze verbeterdoelen kunt opstellen.

Voorbeeld: wilde je graag buiten de muren van de universiteit treden, maar heb je vooral studenten en wetenschappers bereikt? "Het beter bereiken van mensen die ver van de wetenschap af staan" is dan een doel voor de volgende editie van je publieksactiviteit.

Stap 3

Kies je meetinstrument

Wil je snel en eenvoudig de impact van je activiteit meten?  Gebruik de ImpactVragenlijst – een gevalideerd instrument dat je direct kunt inzetten. Heb je specifiekere wensen of past de vragenlijst niet bij jouw doelgroep of setting? Gebruik dan de meetinstrumentkiezer hieronder.

Je filtert op wat je wilt meten (kennis, houding of gedrag) en welk type data je wilt verzamelen. De kiezer toont welke van de 32 meetinstrumenten uit de toolbox geschikt zijn voor jouw situatie – van interviews en focusgroepen tot creatieve technieken en observatiemethodes.

Gebruik de kant-en-klare gevalideerde vragenlijst

De ImpactVragenlijst is een gevalideerd meetinstrument dat je direct kunt inzetten. De vragenlijst meet demografische gegevens, wetenschapskapitaal, emotionele beleving en effect – alles in één. Ideaal als je voor het eerst impact wilt meten of als je een breed toepasbare standaardmeting zoekt.

Zoek naar een passend meetinstrument: