
Het is goed om je doelgroepen al vroeg te betrekken in je onderzoek. Het is zonde om een medicijn helemaal uit te ontwikkelen om er dan pas achter te komen dat patiënten niet zitten te wachten op een injectie en liever een pil willen, of dat er logistieke problemen ontstaan bij de veeleisende opslag. Gelukkig worden doelgroepen steeds vaker (vroeg) betrokken bij onderzoek, en daaruit blijkt meteen dat wetenschapscommunicatie steeds meer een onderdeel wordt van het wetenschappelijk proces. Belanghebbenden kunnen zo ideeën inbrengen over de richting van een onderzoek of de besteding van bepaalde middelen.
Overigens neemt dat niet weg dat het vaak maar een klein deel van de doelgroep is dat meedoet in een onderzoek. Je zult dus nog steeds moeten communiceren naar de rest van die groep, maar daar kun je dan de inzichten in meenemen die je al hebt opgedaan. Dit is bijvoorbeeld waardevol als je een activiteit voor kinderen ontwikkelt; door het samen met een groepje kinderen te doen, weet je zekerder dat het voor hen werkt en helpt dat om vervolgens de grotere doelgroep aan te spreken.
Om het concreet te maken, kun je ook samen met iemand uit je doelgroep persona’s ontwikkelen voor die doelgroep en vanuit hun leefwereld onderzoeken hoe zij tegen jouw boodschap aan kijken. Wat je dan eigenlijk doet, is een innerlijke dialoog voeren met je doelgroep via die persona’s. Je probeert erachter te komen hoe je hun belang het beste dient en dat meteen van tevoren goed te verwerken in je communicatie. Het is hierbij essentieel dat je je eigen aannames over je doelgroep onder ogen ziet en zo nodig aanpast.
Het exacte verhaal van Ionica Smeets
In ons onderzoek werken we bijvoorbeeld samen met mensen die in armoede leven of mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Omdat we een vaste samenwerking met hen hebben, kunnen we vanaf begin tot eind van een onderzoek met hen samenwerken. Samen besluiten we waar het onderzoek over moet gaan, welke afslagen we nemen tijdens het onderzoek en hoe we erover communiceren. Hierdoor krijgen we onderzoek en wetenschapscommunicatie die echt aansluit bij waar in de praktijk behoefte aan is.
Gera Nagelhout, bijzonder hoogleraar Gezondheidsverschillen aan Universiteit Maastricht en lector bij Avans Hogeschool

‘Moeilijk bereikbare doelgroepen’ bestaan niet, als je maar weet hoe je ze moet bereiken. Dat je dat niet meteen weet, is geen schande! Als je het gevoel hebt dat jouw doelgroep ‘moeilijk bereikbaar’ is, dan is dat een teken dat je hulp moet gaan zoeken. Overweeg de volgende stappen:

Zo kun je (bijvoorbeeld) de mist in gaan bij het kiezen en bereiken van je doelgroep:
Er is iets vreemds aan doelgroepen en sociale media. Enerzijds ligt je doelgroep min of meer vast: als je nú iets op Instagram of LinkedIn plaatst, weet je tot op zekere hoogte voor welke volgers je dat doet (tenzij je mikt op het delen van jouw content door jouw volgers, zodat ook hun volgers het zien, maar dat is uitdagend). Als je haast hebt, is het dus zaak om een account te zoeken waar de juiste doelgroep zit en niet zelf iets te posten ‘voor beleidsmakers’ terwijl je geen enkele beleidsmaker onder je volgers hebt. Anderzijds kun je sociale media prachtig gebruiken om je doelgroep te vormen of cureren. Over langere periodes kun je precies de doelgroep aantrekken die je nodig hebt, door met je content die groep aan te spreken, hen ook zelf te gaan volgen en interactie aan te gaan. Maar dit is wel een project voor de lange adem, dus ga hier bewust mee om.
Geschreven door Stephan van Duin
Heb jij een leuke casus uit de praktijk, een opiniestuk, of wil je een vraag over wetenschapscommunicatie beantwoorden? Stuur het in voor de NEWS Kennisbank!

Het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS) verbindt wetenschap en samenleving door een nieuwe, open en betrokken wetenschap. We adviseren, delen kennis, en bouwen duurzame verbindingen tussen onderzoekers, communicatiemedewerkers, beleidsmakers en journalisten binnen de wetenschapscommunicatie.
"*" geeft vereiste velden aan