Dit artikel hoort bij de Zelfscan wetenschapscommunicatie, waarmee je kunt toetsen hoe doordacht en effectief jouw project is. De zelfscan geeft je direct inzicht in doelen, doelgroep, strategie en maatschappelijke waarde. Zo zie je waar je project al sterk staat en waar nog winst te behalen valt. Diversiteit in rolmodellen is een van de normatieve criteria die kijken of je project bijdraagt aan bredere maatschappelijke doelen. Doe de zelfscan.
Het gevoel van verwantschap bevordert publieke betrokkenheid bij wetenschap. De doelgroep moet zich kunnen herkennen in de wetenschapper die ze voor zich zien en het beeld daarbij is doorgaans helaas niet heel divers. Zo zijn witte mannen oververtegenwoordigd in de beelden van wetenschap die we gebruiken en wordt wetenschap vaak ook erg uniform uitgebeeld: labjassen en microscopen zijn vaste prik.
Wetenschapscommunicatie die uitgaat van diversere beelden kan bijdragen aan inclusiviteit. Door te laten zien dat mensen in de wetenschap mensen zijn 'zoals jij en ik' en dat alle soorten mensen, met allerlei soorten kennis, welkom zijn. Op die manier merkt het publiek dat wetenschap ook iets voor hen is.
Bij diversiteit wordt al snel gedacht aan etnische achtergrond en gender. Beide zijn zeker aspecten van diversiteit, maar denk ook aan:
Daarnaast is het bij het scheppen van een reëel beeld van wie er betrokken is bij onderzoek belangrijk om niet alleen uit te gaan van individuen. Natuurlijk zijn rolmodellen belangrijk maar in de dagelijkse werkelijkheid wordt wetenschap vaak in teams bedreven. Het kost misschien wat meer moeite om dit in beeld te brengen maar het schept wel een realistischer beeld - en biedt ruimte voor inclusie.
| Goed | Voldoende | Onvoldoende | |
|---|---|---|---|
| Diversiteit in rolmodellen | Verschillende mensen komen aan bod in verschillende rollen tijdens het project. Leden van de doelgroep kunnen zichzelf en anderen herkennen in verschillende rollen, en zien dat er diversiteit is in de wetenschap. | Diverse mensen komen aan bod. in het project, maar diversiteit beperkt zich tot etnische achtergrond of gender. Er is wel diversiteit, maar minimaal, en vrouwen en jongere mensen hebben ondergeschikte rollen. | Alle zichtbare wetenschappers vallen binnen dezelfde stereotype groep en diversiteit is er nauwelijks. |
Deze tekst is gebaseerd op het rapport 'Verkade, A. (2017 en 2020). Beoordelingsinstrument wetenschapscommunicatie - Publieke betrokkenheid bij wetenschap. Den Haag: Rathenau Instituut'.
de NEWS redactie
Heb jij een leuke casus uit de praktijk, een opiniestuk, of wil je een vraag over wetenschapscommunicatie beantwoorden? Stuur het in voor de NEWS Kennisbank!
Het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS) verbindt wetenschap en samenleving door een nieuwe, open en betrokken wetenschap. We adviseren, delen kennis, en bouwen duurzame verbindingen tussen onderzoekers, communicatiemedewerkers, beleidsmakers en journalisten binnen de wetenschapscommunicatie.
"*" geeft vereiste velden aan
