Hoe ga je om met conflict in dialoog?

‘Botsende meningen horen erbij’ – Daniëlle Arets

Deze tekst is gebaseerd op geleerde lessen uit verschillende sessies van het NEWS-symposium ‘Over dialoog gesproken’ dat plaatsvond op 9 december 2025 in Utrecht. 

Conflict hoort bij dialoog, een gespreksvorm waaraan iedereen een gelijkwaardige positie heeft, en waarin het delen van inzichten en perspectieven centraal staat, zonder elkaar te willen overtuigen. In de zoektocht naar verschillende perspectieven kom je bijna automatisch botsende waarden tegen. ‘Conflict wordt vaak vermeden vanuit het idee dat we er als rationele burgers samen wel uitkomen,’ vertelt Daniëlle Arets (Fontys Hogeschool). Zij verwijst naar filosoof Chantal Mouffe die pleit voor erkenning van conflict in de maatschappij. ‘Conflict is er altijd, zelfs binnen één persoon. Iedereen wikt en weegt. Je kunt het beter zichtbaar en bespreekbaar maken.’ Met de juiste randvoorwaarden is daar ruimte voor. Een paar handvatten voor het omgaan met conflict lees je hieronder.

Onderliggende waarden

Belangrijk bij een dialoog met conflict is dat nieuwsgierig blijft naar de ander. Luister naar wat de ander zegt en ga op zoek naar wat je deelt met elkaar, zoals zorgen, behoeftes en waarden. Je kunt het oneens zijn over de gewenste oplossing, maar mogelijk vind je elkaar in de zorg over een goede toekomst voor je kinderen. Spreek dat uit: “Dit herken ik” of “Hier maak ik me ook zorgen over.”

Vraag voorzichtig

Het stellen van vragen lijkt neutraal, maar kan aanvallend overkomen. Als je vragen blijft stellen aan de ander, kan de ander het gevoel krijgen dat hij of zij zich moet verantwoorden. Vragen die bedoeld zijn om te begrijpen of te leren, hebben invloed op de relatie en de (machts)verhouding met de andere persoon. In een gelijkwaardige dialoog deel je ook je eigen (conflicterende) gevoelens, overtuigingen of zorgen. ‘Dat werkt alleen als het oprecht is,’ zegt Frank Kupper (Vrije Universiteit Amsterdam / Mens in de Maak). In zijn Theaterdialogen zet hij acteurs in om de verschillende emoties en perspectieven in een dialoog te vertolken. Zo voorkomt hij dat één invalshoek het gesprek domineert. Lees hierover meer in het artikel “Wat is de juiste aanpak voor dialoog?”

Wil je meer lezen over dialoog? Lees dan de overige geleerde lessen van het NEWS-symposium ‘Over dialoog gesproken’.