Dit artikel hoort bij de Zelfscan wetenschapscommunicatie, waarmee je kunt toetsen hoe doordacht en effectief jouw project is. De zelfscan geeft je direct inzicht in doelen, doelgroep, strategie en maatschappelijke waarde. Zo zie je waar je project al sterk staat en waar nog winst te behalen valt. Diversiteit in je doelgroep is een van de normatieve criteria die kijken of je project bijdraagt aan bredere maatschappelijke doelen. Doe de zelfscan.
Veel wetenschapscommunicatie richt zich op mensen die dichtbij de wetenschap staan en daardoor voor de hand liggen. Zij zijn gemiddeld in grote aantallen te bereiken. Dit criterium biedt daaraan tegenwicht door juist andere doelgroepen te belichten.
Wetenschapscommunicatoren geven aan de volgende groepen niet vaak te zien:
Bepaalde segmenten in onze maatschappij krijgen meer hulp dan anderen bij het begrijpen van hun wereld en het maken van onderbouwde keuzes. Zij krijgen meer kansen om mee te praten over wetenschap. Die kansenongelijkheid verdwijnt niet vanzelf. We zullen er actief aan moeten werken om onderbediende groepen te bereiken. Dat begint door succes van wetenschapscommunicatie niet alleen te definiëren in aantallen hoofden, maar door mee te wegen van wie die hoofden zijn.
Dit werkt! Wil je contact met doelgroepen die voor jou lastiger te bereiken zijn, probeer dan samen te werken met een vertegenwoordiger van die groep, of een partner die de beoogde doelgroep goed kent (een wijkcentrum, school, NGO, etc). Zo iemand kan je helpen de doelgroep beter te leren kennen zodat je beter inzicht krijgt in wat voor hen relevante onderdelen van jouw kennis zijn. Uiteindelijk bestaan ‘moeilijk bereikbare doelgroepen’ niet, als je maar weet hoe je ze moet bereiken... (‘Je ziet het pas als je het door hebt’ in de woorden van Johan Cruijff). Dat je dat niet meteen weet is geen schande! Als je het gevoel hebt dat jouw doelgroep ‘moeilijk bereikbaar’ is, dan is dat een teken dat je hulp moet gaan zoeken bij deze stap.
| Goed | Voldoende | Onvoldoende | |
|---|---|---|---|
| Diversiteit in doelgroep | Het project richt zich op een doelgroep of doelgroepen die ondervertegenwoordigd zijn en draagt daarmee bij aan een breder bereik van wetenschapscommunicatie als geheel. | De doelgroep van het project omvat in theorie ook ondervertegenwoordigde groepen. Maar de doelgroep is onvoldoende gefocust, waardoor het uiteindelijk vooral oververtegenwoordigde groepen zal bereiken. | Het project richt zich op een oververtegenwoordigde doelgroep, zoals hoogopgeleiden in universiteitssteden. |
Deze tekst is gebaseerd op het rapport 'Verkade, A. (2017 en 2020). Beoordelingsinstrument wetenschapscommunicatie - Publieke betrokkenheid bij wetenschap. Den Haag: Rathenau Instituut' en op de teksten uit 'De ultieme praktische (start)gids voor onderzoeks- en wetenschapscommunicatie'.
de NEWS redactie
Heb jij een leuke casus uit de praktijk, een opiniestuk, of wil je een vraag over wetenschapscommunicatie beantwoorden? Stuur het in voor de NEWS Kennisbank!
Het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS) verbindt wetenschap en samenleving door een nieuwe, open en betrokken wetenschap. We adviseren, delen kennis, en bouwen duurzame verbindingen tussen onderzoekers, communicatiemedewerkers, beleidsmakers en journalisten binnen de wetenschapscommunicatie.
"*" geeft vereiste velden aan
